news

What happened to the fools?

It has been a whole year that the documentary Forgotten Fools was shown internationally. At the same time the documentary was brought to the members of the European Council's notice and they promised support to the Bosnian victims. Unfortunately the situation hasn't changed much up until this day. On a sunny day in autumn 2007 I returned to the camp, which is situated on the outskirts of the Hungarian city of Debrecen. Still there is this same sickly air and that same oppressive atmosphere we inhaled and felt during the weeks of filming the documentary.
Any news? Yes. Even the Bosnian embassy let them down; they stopped sending any more cigarettes or coffee.



In the beginning of 2007, during a RvE conference, the members of the European Council were presented the Forgotten Fools documentary. The hopes we had of political pressure against the Bosnian authorities seem idle.
There was more news: Erszébet, the psychiatrist who voluntarily did her weekly rounds on the ward for years, had left as well. She has a full-time job taking all of her time. Understandable and dramatic at the same time.
Now left are two nurses who take turns in guarding the group, handing out the pills, taking care of the plasters now and then, distributing cigarettes. The basics. There's not much more they can do, because they are not trained for it neither paid enough for it. We can only have respect for them two.
When I enter the ward the patients go wild again. Most of them remember me and ask me: Where is the rest of the crew? Where is Frans? And the bald one, called Marco? 'Our drawer' presents me a bunch of drawings he made. He wants to trade them for a packet of cigarettes. At the time we gave him a blackboard as a present. He drew a chalk 'transit bus' on it. You can see it in the documentary. And you can see it today; it's still on the blackboard.
They all know about Radomir's death.
And now? When is it their turn? Or have I got news for them?
No, I haven't.
Cigarettes will do. So I leave the camp, go to the nearest petrol station, buy three cases and rush back. During half an hour I was unpacking and sharing the cigarettes with them.
On the toilet door I pin the Forgotten Fools poster. They all want to be on the picture with the poster. Proud as they are. But what good does it do to them?
I present a DVD with the documentary to the warden and later in the day I give one to psychiatrist Erszébet. Curious what they think.
I haven't heard since.

(posted by: Tijn Sadée, 15-10-2007)



Een jaar na internationale vertoning van Vergeten Dwazen - en ook een jaar na toegezegde hulp door mensen binnen de Raad van Europa (waar de film onder de aandacht is gebracht) - is de situatie voor de Bosnische patiënten ongewijzigd.
Als ik op een koude, zonnige herfstdag begin oktober 2007 de gesloten afdeling in het kamp aan de rand van de Hongaarse stad Debrecen betreed, is er dezelfde weeďge lucht en diezelfde benauwende sfeer die we roken en ervoeren tijdens de weken die we er als filmcrew doorbrachten. Nieuws? Ja. Zelfs de Bosnische ambassade komt niet meer langs met sloffen sigaretten en koffie. Die hebben het nu voorgoed laten afweten. De hoop die we hadden - nadat de Raad van Europa tijdens een RvE-conferentie aanvang 2007 onze film aan haar leden voorlegde - dat er politieke druk zou worden uitgeoefend op de Bosnische autoriteiten, is ijdel gebleken.
Het andere nieuws: psychiater Erszébet, die jaren lang als vrijwilligster nog wekelijks een ronde op de afdeling deed, komt ook niet meer. Ze kan het niet meer bolwerken - naast haar drukke baan. Begrijpelijk. Tegelijk dramatisch. Nu zijn er alleen nog twee verpleegsters die per toerbeurt over de groep waken. Pillen uitdelen. Af en toe een pleister plakken. Sigaretten uitdelen. De meest 'basic' dingen. Verder kunnen ze ook niet veel - daar zijn ze niet toe opgeleid, en daar worden ze niet voor betaald. Je kunt alleen maar respect voor ze hebben.
De patiënten raken weer door het dolle heen, na mijn binnenkomst. De meeste kennen nog mijn naam. Vragen meteen: waar is de rest van de crew? Waar is Frans? En die kale, Marco?
Onze 'tekenaar' geeft me een stapel schetsen die hij maakte. In ruil daarvoor wil hij een pakje sigaretten. Op het schoolbord, dat we hem eerder kado deden, staat in krijt nog altijd dezelfde tekening die hij maakte van de 'vluchtbus', zoals ook in één van de scčnes in de film voorkomt.
Allemaal weten ze van de dood van Radomir.
En nu? Wanneer zijn zij aan de beurt? Of heb ik misschien nieuws voor ze?
Nee, dus.
Dan maar sigaretten. Ik verlaat het kamp, rij naar de tank, haal drie sloffen, en scheur terug. Een half uur lang scheur ik pakjes open en begin met het verdelen van de sigaretten.
Tegen de wc-deur plak ik de filmposter. Allemaal willen ze op de foto met de poster. Ze zijn trots. Maar wat hebben ze er aan?
Aan de directrice van het kamp geef ik een dvd-kopie, en later in het centrum van Debrecen geef ik nog een kopie van de film aan psychiater Erszébet.
Benieuwd wat ze vinden. Tot op heden - 15 oktober 2007 - nog niets gehoord.

(posted by: Tijn Sadée, 15-10-2007)


Director Frans van Erkel will be in ALbanie to give a masterclass at the marubifilmschool.
His film will also been shown on the second edition of IHFFA human rights festival.




Thursday 23 of november in Cinema.nl: IDFA 2006
Interview with the director of Forgotten Fools

VPRO Net 2 at 0.40 hour
Cinema.nl: IDFA 2006

watch interview